09 Nis 2022

Boşanma Davası Nasıl Açılır?

İÇİNDEKİLER

  1. Boşanma İçin Nereye Başvurulur?
  2. Boşanma Davası Nasıl Açılır 2022 ve Süreçleri Nelerdir?
  3. Boşanma Avukatına Başvurmalı Mıyım?
  4. Boşanma Nasıl Olur?
  5. Boşanma Davası Açmak İstiyorum, Ne Yapmalıyım?
  6. Boşanma Davası Nerede Açılır?
  7. Boşanma Davaları Ne Kadar Sürer?
  8. Boşanma Şartları Nelerdir?
  9. Boşanma için Gerekli Evraklar Nelerdir?
  10. Boşanma İşlemleri Nelerdir, Nasıl Yürütülür?
  11. Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
  12. Anlaşmalı Boşanma İçin Nereye Başvurulur?
  13. Anlaşmalı Boşanma Davası Açacağım, Boşanma Avukatına Başvurmalı Mıyım?
  14. Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir?
  15. Anlaşmalı Boşanma İşlemleri Nelerdir, Nasıl Yürütülür?
  16. Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer, Tek Celsede Boşanmak Mümkün Mü?
  17. Çekişmeli Boşanma Davası Nedir?
  18. Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?
  19. Çekişmeli Boşanma Kaç Celsede Biter?
  20. Boşanmada Kadın Hakları
  21. İddet Süresi Nedir?
  22. İddet Süresi Hangi Koşullarda Sona Ermektedir?
  23. İddet Süresinin Amacı Nedir?
  24. İddet Süresi Nasıl Kaldırılır?
  25. İddet Süresinin Kaldırılması İçin Gerekli Olan Evraklar Nelerdir?
  26. Boşanma Süreci
  27. Çocuğun Velayeti Hangi Durumlarda Babaya Verilir?
  28. Velayet Değiştirilmesi Davası
  29. Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat
  30. Boşanmada Tazminat Nasıl Talep Edilir?
  31. Boşanmada Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?
  32. Boşanma Davası Nasıl Düşer?
  33. Boşanma Davası Nasıl İptal Edilir?
  34. Boşanma Davasında Alınabilecek Tedbirler Nelerdir?
  35. Boşanma Davası Açma Ücreti 2022
  36. Boşanma Davası Avukatı Ücreti

Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Boşanma davası nasıl açılır;
"Bizzat eşler tarafından veya vekaletname verdikleri avukatlar tarafından; boşanma dava dilekçesi ve delil listesi ile birlikte Hukuk Muhakemeleri Kanununun öngördüğü şekilde davacının ikametgahı veya eşlerin son olarak birlikte yaşadıkları yerde aile mahkemesi nezdinde ikame edilerek açılır."

 

Boşanma İçin Nereye Başvurulur?

Boşanma, evlilik birliğini yasal olarak bitirmek amacıyla eşlerden birinin ya da her ikisinin de kararıyla gerçekleştirilebilen hukuki işlemdir. Boşanma davası için yetkili olan yer mahkemelerine başvurulmaktadır. Başvurulabilecek yetkili mahkemelerden biri eşlerden birinin (karı ya da koca) ikametinin (yerleşim yerinin) bulunduğu yer mahkemesidir. Diğer yetkili mahkeme ise davadan önce son defa altı aydan beri eşlerin birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Eğer yer mahkemesinde aile mahkemesi yok ise o halde başvurulacak mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Boşanma için nereye başvurulacağı hakkında detaylı bilgi almak üzere boşanma avukatına başvurulabilir.

Boşanma Davası Nasıl Açılır 2022 ve Süreçleri Nelerdir?

Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Buna rağmen, 2022 yılında Türkiye’de aile mahkemelerinin bulunmadığı yerler vardır. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde dava asliye hukuk mahkemesinde açılır. Davanın nasıl açılacağı konusunda anlaşmalı boşanma davası ve çekişmeli boşanma davası için farklı prosedürler izlenmektedir.

Anlaşmalı boşanma davalarında üç temel şart aranmaktadır:

  • Eşlerin evlilik birliğini en az 1 yıl sürdürmüş olması,
  • Eşlerden her ikisinin de boşanmayı kabul etmesi,
  • Evlilik birliğinin temelden sarsılmış olması,

Tüm bu şartların gerçekleşmesi halinde anlaşmalı boşanma davası için eşler bir arada hareket ederek bir anlaşmalı boşanma dava dilekçesi ve bir anlaşmalı boşanma protokolü hazırlar. Anlaşmalı boşanma dava dilekçesinin ve anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması konusunda bir boşanma avukatına başvurulabilir; bu halde eşlerden biri bir boşanma avukatına vekaletname verir ve boşanma avukatı vekaleten eşlerden biri adına diğer eşe karşı dava açar. Böylece dava süreci, hukuki açıdan daha doğru ve hızlı bir şekilde işleyebilmektedir. Ardından boşanma avukatı, anlaşmalı boşanma protokolü ve nüfus cüzdanları ile görevli mahkemeye başvurur. Mahkemece gerekli denetim yapılarak bir duruşma günü tayin edilir ve taraflar duruşmaya davet edilir. Eğer tüm hukuki gereklilikler tamamlanmışsa ve protokol kanuna uygun şekilde hazırlanmışsa duruşma günü tek celsede boşanma kararı verilir.

Çekişmeli boşanma davası ise eşler arasında anlaşmazlığın devam ettiği durumlarda açılmaktadır. Eşlerden biri boşanmayı istemiyorsa ya da boşanma koşulları (maddi manevi tazminat, nafaka vs.) konusunda anlaşılmamış ise çekişmeli boşanma usulüyle dava açılır. 2022 yılında Türkiye’de açılan boşanma davalarının yarısından çoğu çekişmelidir. Çekişmeli boşanma bakımından davada görevli olan aile mahkemesinin yetkisi genişletildiğinden bir boşanma avukatına başvurmanın önemi çok daha fazladır. Çekişmeli boşanma davasının açılması için boşanma sebeplerini içeren dava dilekçesi, dava açan tarafın nüfus cüzdan fotokopisi, boşanma sebeplerini ispata elverişli belgeler gerekmektedir. Dava açarken mümkün olduğunda tüm delillerin dava dilekçesine ek yapılması gerekmektedir; nitekim, dava dilekçesine cevaba cevap ve ıslah haricinde davada talebin genişletilmesi yasağı uygulanmaktadır.

Boşanma Avukatına Başvurmalı Mıyım?

Dava açmak isteyen kişilerin bir avukata başvurma zorunluluğu bulunmamaktadır. Buna rağmen, dava sürecinde tarafların haklarının korunması ve delillerin oluşturulması, süresinde mahkemeye sunulması için mutlaka bir boşanma avukatına danışmalıdır. Boşanma davası avukatı, yasal süreci düzenli olarak takip edecek ve dava sonucunda yapılabilecek her türlü hukuki işlemi güvenilir bir şekilde gerçekleştirmenize yardım edecektir. Boşanma davalarında hukuki destek alan kişi, hukuki süreci bakımından güvende olacaktır. Anlaşmalı boşanma avukatına başvuran eşler için hukuki süreç oldukça hızlı tamamlanacaktır. Çekişmeli boşanma davası için boşanma avukatından destek almak bireyin kişisel haklarının maddi ve manevi yönden korunmasını sağlayacaktır. Davayı avukatla yürütmek için ekonomik durumun elverişli olmadığına dair belgelerin sunulması halinde İstanbul Barosu tarafından ücretsiz boşanma avukatı atanabilir.

Boşanma Nasıl Olur?

Boşanma davası dilekçesi; boşanma istemi, sebebi ve gerekçesi ile birlikte tüm maddi ve manevi tazminat, çocuk ya da yoksulluk nafakası ve velayet taleplerini içermektedir. Mahkeme tarafından dava dilekçesinde bulunan talepler doğrultusunda gerekli araştırmalar yapılıp tüm deliller toplandıktan sonra bir karara varılmaktadır. Boşanma kararının verilmesi öncelikle duruşmada kısa karar şeklinde olur. Mahkeme duruşmada taraflar ve/veya taraf vekillerinin yüzüne karşı boşanma hakkındaki kararını açıklar. Bu kararın açıklanmasından itibaren 30 gün içerisinde mahkeme, tarafların tüm iddiaları, delilleri ve bunlara ilişkin kanaatin oluşmasında değerlendirilen hukuki sebepleri içeren gerekçeli kararını tanzim ederek taraflara veya varsa vekillerine tebliğ eder. Gerekçeli kararın tebliğ edilmesinden itibaren 15 günlük istinaf süresi tüketilirse veya taraflar veya taraf vekilleri istinaf haklarından feragat ederse, boşanma kararı kesinleşir. Boşanma kararının kesinleşme tarihi itibarıyla nüfus kayıtlarında gerekli düzeltmeler yapılabilir.

Boşanma Davası Açmak İstiyorum, Ne Yapmalıyım?

Dava açmak istiyorsanız öncelikle bir dava dilekçesi hazırlamalısınız. Eğer davanız anlaşmalı boşanma olacak ise eşler bir arada anlaşmalı boşanma davası protokolünü de imzalamalıdır. Ardından davacı olarak adliyede yer alan tevzi bürosuna başvurarak dava harcını ödeyerek başlatabilirsiniz. Ayrıca, bu süreci bizzat gerçekleştirmek yerine bir anlaşmalı boşanma davası avukatına vekaletname verebilirsiniz. 2022 yılında anlaşmalı boşanma davaları ortalama 1 hafta ile 1 ay arasında sonuçlanmaktadır. Eğer eşlerden biri boşanmayı istemiyor ya da tazminat, nafaka gibi konularda anlaşma sağlamıyorsa çekişmeli boşanma şeklinde dava açılmalıdır. Çekişmeli boşanma davaları ortalama 1-2 yıl sürmektedir. Çekişmeli boşanmanın boşanma avukatlarınca yürütülmesi bu sürenin kısalmasına yardımcı olacaktır.

Boşanma Davası Nerede Açılır?

Türkiye’de boşanma davalarına bakan görevli mahkeme “Aile Mahkemesi”dir; yer bakımından ise yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri ya da boşanmadan önce altı ay boyunca ikamet ettikleri yer mahkemesidir. Eğer bu yer mahkemelerinde aile mahkemesi yok ise aile mahkemesi sıfatı ile asliye hukuk mahkemeleri boşanma davalarına bakar.

Boşanma Davaları Ne Kadar Sürer?

Davanın süresi davanın çekişmeli boşanma ya da anlaşmalı boşanma olması ile ilgilidir. Çekişmeli boşanmalar anlaşmalı olanlardan daha uzun sürmektedir. Anlaşmalı boşanmada taraflar boşanma davası konusunda tüm noktalarda anlaşmış ise dava tek celsede biter. Elbette mahkemenin tarafların mutabık kaldığı hususlarda denetimi ve özellikle kamu hukukuna ilişkin olan velayet gibi meseleleri onaylaması gerekir. Her şey yasaya uygun ise anlaşmalı boşanma davası ortalama 1 ayda sonuçlanmış olur. Çekişmeli boşanmada ise henüz taraflar ortak bir noktada buluşmadığından süreç oldukça uzundur. Özellikle dava sürecinde dinlenecek tanıkların sayısı, nerede oldukları, ilk duruşmaya katılıp katılmadıkları, kurumlardan istenen evrakların mahkemeye ulaşma süresi ve davaya konu olan durumların araştırılması çekişmeli boşanmada dava süresini belirlemektedir. Bununla birlikte, iddiaların kanıtlanması, her iki tarafın da kusurluluğunun kanıtlanması, delillerin tamamının mahkemeye sunulması da dava süresini etkileyen faktörler arasındadır. Adalet Bakanlığı tarafından çekişmeli boşanma davası süresi 365 gün olarak kabul edilmektedir. Ancak, hukuki süreç 10 ay sürebileceği gibi 3 yıl da sürebilir.

Boşanma Şartları Nelerdir?

Anlaşmalı boşanma şeklinde dava açabilmenin şartları:

  • Evlilik birliğinin asgari 1 yıl sürmesi,
  • Evlilik birliğinin temelinden sarsılması,
  • Eşlerden her ikisinin de boşanmayı kabul etmesi ya da eşlerden birinin talebini diğerinin onaylaması,
  • Tarafların mahkemede hiçbir baskı altında kalmaksızın ifade verebiliyor olması,
  • Anlaşmalı boşanma protokolünde her türlü maddi manevi tazminat, nafaka (yoksulluk ya da çocuk için) bulunması gerekmektedir.

Çekişmeli boşanma şeklinde dava açabilmenin şartları:

Çekişmeli boşanma şeklinde dava için anlaşmalı boşanmada olduğu gibi asgari bir süre sınırı yoktur. Eşler 1 gün bile evli kaldıktan sonra boşanma davası açabilir. Ancak boşanmada boşanma kararı verilebilmesi için boşanmayı istemede haklı bir sebep olması gerekir. Eşlerden biri boşanmayı isterken, diğerinin boşanmayı istememesi, boşanmayı isteyen eşin haklı bir sebep olması halinde boşanma kararı ile neticelenir. Çekişmeli boşanma davası genel sebepler, yani şiddetli geçimsizlik sebebiyle veya özel sebepler, yani zina, hayata kast veya pek kötü muamele, suç işlemek, haysiyetsiz hayat sürmek, terk, akıl hastalığı gibi sebepler ile açılabilir.

Boşanma için Gerekli Evraklar Nelerdir?

Boşanma için gerekli evraklar genel olarak şu şekildedir:

  • Boşanma için dava dilekçesi,
  • Davacının kimlik ya da pasaport fotokopisi, (anlaşmalı boşanma için her iki tarafın, çekişmeli boşanma için davacının)
  • Avukat vekaletnamesi (vekaleten dava açılıyorsa),
  • Dava dilekçesini destekleyen delil ve belgeler,
  • Anlaşmalı boşanma için anlaşmalı boşanma protokolünün ıslak imzalı nüshası.

Boşanma İşlemleri Nelerdir, Nasıl Yürütülür?

Boşanma, evlilik birliğinin mahkeme kararı ile hukuki yoldan sonlandırılmasıdır. Boşanma tarihi, boşanma kararının kesin olarak belirlendiği tarihtir. Boşanma işlemlerinin bir boşanma avukatının eli ile yürütülmesi veya taraflarca bizzat yürütülmesi mümkündür. Dava öncelikle davanın ikame edilmesi ile başlar, sunulan ve celp edilmesi istenilen delillerin toplanması ve mahkemeye önceden bildirilen tanıkların dinlenmesi ile devam eder. Tüm tahkikat tamamlandığında mahkeme boşanma ve ferileri hakkında kararını açıklar.

Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Anlaşmalı boşanma davası, eşlerden her ikisinin de boşanmayı ve davanın sonuçlarını tam ve kesin olarak kabul ettiği durumlarda açılabilir. Anlaşmalı boşanma davalarında eşler ayrı ayrı anlaşmalı boşanma avukatından yardım alabilir. Ancak eşler aynı avukata vekaletname vererek davayı yürütemezler; boşanma avukatı eşler için protokol ve dava dilekçesini hazırlar fakat sadece bir eşi temsilen dava dosyasında hareket edebilir. Diğer eş davaya şahsen katılır veya başka bir boşanma avukatı ile süreci yürütür. Anlaşmalı boşanma protokolü eşler tarafından bizzat imzalanmalıdır. Ayrıca eşlerin her ikisi aynı anda mahkemenin belirlediği duruşmaya katılmalı, protokolü onayladıklarını beyan etmelidir. Boşanma davasının süresi Adalet Bakanlığı’nın “Yargıda Hedef Süre” uygulaması kapsamında en fazla 365 gün olabilir. Uzman bir anlaşmalı boşanma avukatı desteği ile bu süreç 30 güne kadar düşebilmektedir.

Anlaşmalı Boşanma İçin Nereye Başvurulur?

Medeni Kanunu’nun “Yetki” başlıklı 165. maddesi uyarınca boşanma davalarında yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Boşanmada görevli mahkeme ise ilgili yer adliyesindeki aile mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmaması durumunda asliye hukuk mahkemeleri aile mahkemesi sıfatıyla görevli olacaktır. Bu bağlamda anlaşmalı boşanma için yetki bakımından yer mahkemesine, görev bakımından aile mahkemesine başvurulur. Dolayısıyla, anlaşmalı boşanma dava dilekçesi örneğin İstanbul Aile Mahkemesi veya İstanbul Anadolu Aile Mahkemesi, veya Ağın Asliye Hukuk Mahkemesi (Aile Mahkemesi sıfatıyla)’ne hitaben hazırlanacaktır.

Anlaşmalı Boşanma Davası Açacağım, Boşanma Avukatına Başvurmalı Mıyım?

Boşanmak için avukata başvurmak zorunlu değildir. Buna rağmen yetkin bir boşanma davası avukatına vekaletname vermek, süreci oldukça kolaylaştırıp, hızlandırmaktadır. Üstelik her iki tarafın da imzalaması gereken anlaşmalı boşanma protokolü ve beraber hazırlanacak dava dilekçesi, evlilik birliği ve boşanmadan sonraki süreç için titizlikle hazırlanmalıdır. Örneğin bazı anlaşmalı boşanma protokolleri ödenmesi gereken nafakada yıl bazında artış öngörmemektedir. Nafakanın tabi olacağı faiz oranı mahkemenin de re’sen gözetmesi gereken bir husus olmadığından, böyle bir anlaşmalı boşanma protokolünü mahkeme onaylamak durumundadır. Bu, daha sonra nafakanın artırılması davası ile nafakanın miktarının yükseltilmesini gerektirmekte, tarafların bir kez daha mahkeme sürecinden geçmesine neden olmaktadır. Bu ve buna benzer eksikliklerin önlenmesi önemlidir.

Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir?

Anlaşmalı boşanma davası için eşlerin her türlü konuda ortak bir düşünceye ulaşmış olmaları gerekmektedir. Üstelik tüm bu konuları bir protokol halinde mahkemeye sunmaları beklenmektedir. Bunlar genel olarak:

  • Eşlerin ortak çocukları var ise bu çocukların velayeti ve ödenecek nafaka miktarı,
  • Eşlerden birinin maddi anlamda kaybı var ise maddi tazminat miktarı,
  • Eşlerden biri diğerine acı, elem, keder gibi hisler hissetmesine sebep olacak her türlü eylemde bulunmuş ise manevi tazminat miktarı,
  • Evlilik birliğinin sona ermesi ile eşlerden birinin maddi durumu evlilik sırasındaki haline kıyasla hayatını devam ettiremeyecek derecede yoksullaşıyor ise yoksulluk nafakası,
  • Eşlerden biri diğerinin soyadından ün, şöhret veya maddi açıdan faydalanıyor ise boşanmadan sonra bu soyadını taşımaya devam etmek isteyebilir. Boşanacak olan eşlerin soyadı konusunda anlaşması,
  • Tüm ortak taşınır taşınmaz malların paylaşımıdır.

Bunlarla birlikte özel durumların varlığında bunların da dava dilekçesinde ve protokolde geçmesi gerekir. Örneğin evcil hayvan sahibi olan eşlerin boşanmaları halinde, evcil hayvanın hangi tarafta kalacağına eşler anlaşmalı boşanma protokolü kapsamında mutabık kalabilir. Anlaşmalı boşanma için mahkemenin belirleyeceği duruşma günü her bir taraf mahkemede bulunmalıdır. 2022 yılında anlaşmalı boşanma davası, dava açma harcı yaklaşık 750 TL tutarındadır. Anlaşmalı boşanma avukatına ödenecek danışmanlık ve dava takip ücreti ise ayrıca belirlenmektedir.

Anlaşmalı Boşanma İşlemleri Nelerdir, Nasıl Yürütülür?

Anlaşmalı boşanma işlemlerinin bir anlaşmalı boşanma avukatı ile yürütülmesi faydalıdır. Anlaşmalı boşanma yetkili olan yer mahkemelerinden birindeki aile mahkemesine başvurulur. Aile mahkemesi yoksa görevli olan asliye hukuk mahkemesidir. Aile mahkemesine dava açarken harçlar ödenir, dava dilekçesi ve varsa gerekli belgeler ve anlaşmalı boşanma protokolü sunulur. Bunların tevzi edildiği mahkeme bir tensip tutanağı hazırlayarak taraflara tebliğ eder ve duruşma günü belirleyerek tarafları duruşmaya davet eder. Duruşmaya bizzat katılması gereken eşler, boşanma şart ve hükümlerini kabul ettiklerini beyan eder ve mahkeme de anlaşma protokolünü uygun görürse, boşanma kararı açıklanır. Boşanma kararının yazılması 30 gün içerisinde olur. 30 gün sonunda boşanma kararı taraflara tebliğ edilir. Bu tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük bir istinaf hakkı doğar. İstinaftan feragat dilekçesi ile boşanma kararının kesinleştirilmesi mümkün olduğu gibi, 15 günlük süre içerisinde istinaf hakkının kullanılmaması da boşanma kararının kesinleşmesine yol açar. Söz konusu kesinleşme ile anlaşmalı boşanma işlemleri son bulur.

Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer, Tek Celsede Boşanmak Mümkün Mü?

Anlaşmalı boşanma davası Adalet Bakanlığının Yargıda Hedef Süre politikası sayesinde en fazla 365 gün sürmektedir. Anlaşmalı boşanma avukatı yardımı ile bu süreç davanın bulunduğu ilin koşulları çerçevesinde ortalama 30 güne kadar düşürülebilmektedir. Eşlerin her ikisi tüm koşullarda anlaşmış, protokolü hazırlamış ve hakim de eşlerin anlaşmalarını uygun bulur ise, anlaşmalı boşanma davası ile tek celsede boşanmak mümkündür.

Çekişmeli Boşanma Davası Nedir?

Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanma hakkında ortak bir çözüme ulaşamamasından doğan bir dava türüdür. Eşlerden biri boşanmayı istiyor ancak diğeri istemiyor ise çekişmeli boşanma davası ile boşanmayı isteyen taraf davacı olabilir. Bununla birlikte her iki taraf da boşanmayı kabul ediyor olmasına rağmen boşanmanın nafaka, velayet, tazminat gibi şartları eşlerden birine uymuyor olabilir. Bu durumda da çekişmeli boşanma şeklinde dava açılabilir. Çekişmeli boşanma, anlaşmalı boşanma dışında kalan her türlü boşanma gerekçesine dayalı olarak açılabilen davalar olabilir. Türk Medeni Kanunu’na göre çekişmeli boşanmaya yönelik dava aşağıdaki gerekçelere dayalı olarak açılabilir:

  • Zina: Eşlerden biri zina ederse diğer eş boşanma talebiyle dava açabilir. Ancak, affeden tarafın dava hakkı bulunmamaktadır. Davaya hakkı olan eş, bu durumu öğrenmesinden itibaren altı ay ve her halde zina eyleminden itibaren beş yıl içerisinde dava açmalıdır. Bu süre içerisinde dava açılmamışsa dava hakkı düşer.
  • Hayata Kast, Pek Kötü ya da Onur Kırıcı Davranış: Eşlerden her biri diğeri tarafından hayatına kastedilmesi veya kendisine pek kötü davranılması ya da ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunulması sebebiyle boşanma talepli dava açabilir. Dava hakkı olan kişinin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde bu sebebin doğumunun üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur.
  • Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme: Evlilik birliği içerisinde bulunan eşlerden biri kendini küçük düşürücü bir suç işlerse ya da haysiyeti olmayan bir yaşam sürerse, diğer eşten birlikte yaşaması beklenemez. Bu durumda kalan eşin her zaman dava açarak boşanmayı talep etme hakkı saklıdır.
  • Terk: Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan sorumluluklarını yerine getirmemek için diğerini terk ederse veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmezse bu durum ayrılık olarak tanımlanır. Ayrılık süreci altı ayı geçmiş ve hala durumunu korumakta ise talep üzerine hakim ya da noter, terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında ihtarda bulunur. İhtar ilan yoluyla da yapılmaktadır. İhtardan sonra iki ay geçmedikçe boşanma davası açılamaz. İhtar sonuçsuz kalmışsa terk edilen eş boşanma davası açabilir. Eşlerden biri diğer eşi ortak konutu terk etmeye zorlamış ve hakkı olmamasına rağmen konuta dönmesini engellemiş ise de terk etmiş sayılır.
  • Akıl Hastalığı: Eşlerden biri akıl hastası olup da bu yüzden ortak hayat diğer eş için çekilmez hâle gelirse, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilme koşuluyla bu eş boşanma davası açabilir.
  • Evlilik Birliğinin Sarsılması: Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmışsa, eşlerden her biri boşanma talebiyle dava açabilir. Bu durumda, dava açan tarafın kusuru daha fazla ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı bulunmaktadır. Ayrıca bu itiraz hakkı, davalının hakkını kötüye kullanması niteliğindeyse ve evlilik birliğini devam etse bile davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa, boşanmaya karar verilebilir. Evliliğin asgari 1 yıl sürmesi şartı ile eşlerin birlikte mahkemeye başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi durumunda evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış davanın reddine karar verilmiş olabilir. Ret kararının kesinleştiği tarihten üç yıl geçtikten sonra her ne sebeple olursa olsun eşler yeniden ortak hayat kuramamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır. Üç yıl sonunda eşlerden birinin istemi üzerine hakim boşanmaya karar verir.

Ayrıca bu koşullardan hiçbiri gerçekleşmemişse bile evlilik birliğinin kuruluşundan itibaren bir yıl dolmamışsa anlaşmalı boşanma usulü ile dava açılamaz; boşanmak istenmesi halinde çekişmeli boşanma usulüyle dava açılmalıdır.

Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Çekişmeli boşanma davası konusunda yetkili mahkeme:

  • Davalı tarafın yerleşim yeri aile mahkemesi,
  • Davacı tarafın yerleşim yeri aile mahkemesi,
  • Eşlerin davadan önceki son 6 aydan itibaren ikamet ettikleri yerdeki aile mahkemesidir.

Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesine başvuru yapılmaktadır. Çekişmeli boşanma davası için boşanmak isteyen taraf (davacı), çekişmeli boşanma avukatından yardım alabilir. Avukatsız ise; dava dilekçesi, deliller ve ilgili belgeler ve nüfus cüzdanı fotokopisi ile aile mahkemesine başvurmalıdır. Bununla birlikte boşanma süreci başlamaktadır.

Çekişmeli Boşanma Kaç Celsede Biter?

Çekişmeli boşanmalar, anlaşmalı boşanmalara göre uzun süren davalardır. 2022 yılında çekişmeli boşanma, ortalama 5-6 celse sürmektedir. Bu davanın süresi neredeyse 1-1,5 yıla tekabül etmektedir. Dilekçeler aşaması, ön inceleme duruşması (ilk duruşma), tahkikat duruşması (ikinci duruşma), sözlü tahkikat aşaması, çekişmeli boşanma davasında karar duruşması olmak üzere çekişmeli boşanma davasının birçok aşaması bulunmaktadır Tüm bu hukuki süreçte bir boşanma avukatına vekaletname verilerek zaman tasarrufu yapılabilir ve yasal hakların korunması sağlanabilir.

Boşanmada Kadın Hakları

Boşanma davası sırasında kadının talep edebileceği hakları şu şekildedir:

  1. Ayrı Yaşama Hakkı: Kadın, yargılama sırasında eşinden ayrı yaşamayı talep edebileceği gibi terk isteminde de bulunabilir.
  2. Çocuk ile Kişisel İlişki Kurma Hakkı: Hiçbir kadın ne boşanma sırasında ne de boşanma kararından sonra özel bir durum yok ise çocuğu ile kişisel iletişim kurma hakkı kısıtlanamaz.
  3. Kadın İçin Tedbir Nafakası Hakkı: Tedbir nafakası, dava ilk açıldığı zaman hâkim tarafından hükmedilebilir. Kadına yönelik tedbir nafakası olabileceği gibi çocuğu korumaya yönelik de tedbir nafakası hakkı bulunmaktadır. Bu nafaka, kadının boşanma sürecinde geçimini sağlaması için ödenmektedir.
  4. Çocuk İçin Tedbir Nafakası Hakkı: Çocuk için tedbir nafakası, çocuğun dava sürecinde tüm ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla hâkim tarafından hükmedilir.
  5. Kadın Eşin Manevi Tazminat Hakkı: Boşanmanın gerekçesi evlilik birliğinin temelden sarsılması olabileceği gibi; zina, terk, ayırt etme gücünün kaybedilmesi gibi birçok şey olabilir. Her türlü durumda kadın manevi açıdan acı, elem, keder yaşadıysa bu durum için davalı kocadan manevi tazminat talebinde bulunabilir.
  6. Ziynet Eşyası Alacağı Hakkı: Kadın, düğünde takılan ya da kendisine hediye edilen veya kendisinin karşı tarafa hediye ettiği her türlü ziynet eşyasının kendisine düşen kısmını davalıdan talep etme hakkına sahiptir.
  7. Mal Rejiminden Kaynaklı Alacak ve Haklar: Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır (TMK m. 202). Buna göre, evlilik boyunca edinilen mallar ortak olup, bazı istisnalar mevcuttur.
  8. Aile Konutu Şerhi Konulmasını İsteme Hakkı: Eşlerin birlikte yaşadığı konut olan aile konutuna şerh konulabilir. Aile konutu şerhinin konulması durumunda malik olan eş diğer eşin rızası olmaksızın; kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ve aile konutu üzerinde kadının haklarını kısıtlayamaz.
  9. 6284 Sayılı Yasadan Kaynaklanan Koruyucu Tedbirlerin Uygulanmasını Talep Etme Hakkı: Kadın, evlilik birliği içerisinde şiddete uğramış ise 6284 sayılı kanundan kaynaklanan uzaklaştırma gibi koruyucu tedbirlerin uygulanmasını talep edebilir.
  10. İştirak Nafakası Hakkı: İştirak nafakası, eşlerin kusur durumuna bakılmaksızın boşanma davasının ardından henüz 18 yaşını doldurmamış müşterek çocuğun velayeti kendisine verilen velinin çocuğun eğitim, sağlık, beslenme giderlerini karşılayabilmesi için ödenir.
  11. Yoksulluk Nafakası Hakkı: Evlilik birliğinin sona ermesinin ardından kadın maddi olarak tek başına geçinemeyecek hale geliyor ise eşinden yoksulluk nafakası alma hakkına sahiptir.
  12. Kadının Velayet Hakkı: Kadın, henüz 18 yaşını doldurmamış ortak çocuğun velayetini almak konusunda hakka sahiptir. Eğer kadın, 18 yaşını doldurmuş akıl sağlığı yerinde ve kendi geçimini sağlayabilecek şekilde maddi kazanca sahip ise, velayet hakkında önceliğe sahiptir.
  13. Kadının Maddi Tazminat Hakkı: Evlilik birliğinin sona ermesinden sonra kadının maddi anlamda herhangi bir kaybı oluyor ise maddi tazminat hakkına sahiptir.
  14. Ücretsiz Avukat Talep Edebilme Hakkı: Kadın, özel avukat için maddi açıdan yetersiz ise ve bunu kanıtlar ise İstanbul Barosu Adli Yardım Bürosu’na başvurarak ücretsiz avukat talep etme hakkına sahiptir.
  15. Ortak Konutun Özgülenmesini Talep Etme Hakkı: Bazı durumlarda kadın, çocukları ile ya da tek başına ortak konuttan zorla uzaklaştırılabilir. Bu noktada kadının bunu mahkemede ortak konutun özgülenmesini talep etme hakkı doğrultusunda düzeltme hakkı vardır.
  16. Çocuğun Teslim Edilmesini Talep Etme Hakkı: Kimi zaman çocukların babası, anneye duyduğu öfke ve nefret hislerinden dolayı çocuğunu anneleri ile görüştürmemektedir. Hatta çocuğun velayeti annede olmasına rağmen bu şekilde sorunlar yaşanabilmektedir. Bu durumda anne, çocuğun kendisine teslim edilmesini talep etme hakkına sahiptir.
  17. Çocuğun Tedbir Olarak Velayetini Talep Etme Hakkı: Henüz çocukların eşlerden hangisinde kalacağına karar verilmemişse kadın, bir süreliğine çocuğun tedbiren velayetini mahkemeden talep edebilir.
  18. Kadının Kendi Eşyalarını Talep Etme Hakkı: Tarafların evlenirken ortak konuta getirdiği çeyiz gibi eşyaların tekrar taraflarına iletilmesini talep etme hakkı bulunmaktadır. Kadının ortak yaşam alanında bulunan her türlü eşyasını mahkeme aracılığıyla talep etme hakkı saklıdır.

İddet Süresi Nedir?

Evliliğin resmi olarak sona ermesinin ardından kadın için iddet süresi başlamaktadır. İddet süresi, kanundaki adıyla bekleme süresi, yalnızca kadına haiz bir süredir. Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak 300 gün geçmedikçe evlenemez. Bunun sebebi, kadının gebe kalma riski taşıyor olması ve bu süre boyunca babanın belirli olması için kadının ve çocuğun korunmasıdır.

İddet Süresi Hangi Koşullarda Sona Ermektedir?

Kadının doğurması ile iddet süresi sona ermektedir. Ayrıca, kadın önceki evliliğinden gebe olmadığını kanıtlarsa bu süre sona erer. Evliliği sonlandıran eşler yeniden birbiri ile evlenmek isterse mahkeme bu süreyi kaldırmaktadır. Bu davaya iddet süresinin kaldırılması davası denir.

İddet Süresinin Amacı Nedir?

İddet süresinin amacı 300 gün içerisinde doğabilecek olan çocuğun soybağının net bir şekilde belirlenmesidir. Bu noktada çocuğun korunması hedeflenmektedir.

İddet Süresi Nasıl Kaldırılır?

İddet süresi, kadının gebe kalma riskinin tamamen ortadan kalkması ve gebe olmadığını mahkemeye delillerle ispatı ile ortadan kalkabilir. Ayrıca, boşanmış eşler yeniden birbiriyle evlenmek isterse mahkeme bu süreyi ortadan kaldırır. Doğurmakla birlikte iddet süresi sona erer.

İddet Süresinin Kaldırılması İçin Gerekli Olan Evraklar Nelerdir?

İddet süresinin kaldırılması için kadının gebe olmadığını kanıtlayan, bir hastaneden alınmış kesin ve tam belgeler eşliğinde mahkemeye başvurması gerekir. 2022 yılında bu süreç neredeyse bir ay sürmektedir.

Boşanma Süreci

Eşler arasında kurulan evlilik birliği kimi zaman boşanma ile sonuçlanabilmektedir. Boşanma davaları temel olarak dört aşamaya ayrılır: İlk aşama hazırlık aşaması, dilekçeler aşaması, yargılama aşaması ve karar aşaması. Hukuksal açıdan boşanma süreci, yetkili aile mahkemesine dava dilekçesinin verilmesi ile başlar. Boşanmada yargılama süreci, mahkeme tarafından yapılacak ön inceleme ile devam eder. Ardından tahkikat aşaması gelir. Son aşama karar duruşmasıdır. Bu duruşmada hakim kararını verir, kısa kararı açıklar ve böylelikle boşanma gerçekleşir. Mahkemenin kısa kararı açıklamasının ardından 30 gün içerisinde gerekçeli boşanma kararı yazılır. Boşanma kararının açıklanması aşamasından sonra yargı yoluna her daim başvurulabilir. Anlaşmalı boşanma usulü, çekişmeli boşanma davasının sürecine kıyasla oldukça kısa sürmektedir. Boşanmayı kolaylaştırmak için bir aile hukuku avukatına başvurulabilir.

Çocuğun Velayeti Hangi Durumlarda Babaya Verilir?

Boşanma kararı almış eşlerin 18 yaşını doldurmamış çocuklar için mahkeme tarafından velilerden birine velayet hakkı verilir. Velayetin anneye verilmesi esastır. Buna rağmen, velayetin anneye verilemeyeceği durumlar da bulunmaktadır. Anne çocuğun velayetini istemiyor ise çocuğun velayeti doğrudan babaya verilecektir. Ayrıca, anne 18 yaşını doldurmamış, ayırt etme gücünden yoksun (akıl hastası) olabilir. Fiil ehliyeti olmayan anneye çocuğun velayeti verilmemektedir. Bunun dışında, anne çocuklarına psikolojik veya fiziksel şiddet uyguluyor, haysiyetsiz veya pek kötü hayat sürüyor ise velayet babaya verilebilir. Sosyoekonomik açıdan anne ile baba arasındaki fark çok yüksek ve baba çocuğun tüm ihtiyaçlarını daha iyi karşılayabilecek bir durumda ise yine velayet babaya verilebilmektedir.

Velayet Değiştirilmesi Davası

Ebeveynlerden her biri, çocuklarının eğitim ve öğretiminden sorumludur. Velayetin değiştirilmesi için somut bir olayın yaşanmış olması ve bu durum ile velayet hakkına sahip ebeveynin görevlerini yerine getirmekte zorluk çekmesi gerekir. Eşlerden birinin bir başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi durumlarda hâkim, re'sen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır. Örneğin; velayet hakkı annedeyken anne artık velayet hakkını istemiyor ise babanın da istemi üzerine velayet değiştirilebilir. Evlilik birliği içerisinde veya boşanmanın ardından velayet hakkına sahip olan ebeveyn hayatını kaybeder ise velayet hakkı doğrudan diğer ebeveyne geçer. Bu noktada, idrak yaşına gelmiş çocuğun görüşleri de Yargıtay tarafından önemli bulunmaktadır.

Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat

Evlilik birliğinin hukuki açıdan ortadan kaldırılması ile kusuru olmayan ya da diğer eşe oranla daha az kusuru bulunan tarafın boşanmada tazminat hakkı saklı tutulmaktadır. Boşanmadan sonra kusursuz ya da daha az kusurlu olan tarafın beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenmiş olabilir. Bu durumda kusursuz ya da diğer tarafa kıyasla daha az kusurlu olan taraf “maddi tazminat” talebinde bulmalıdır. Manevi tazminat ise evlilik birliğinin sona ermesine sebep olan olaylardan dolayı psikolojik açıdan yıpranmış, acı, elem ve keder içinde olan tarafın diğer taraftan bulunduğu taleptir. Burada korunan hukuki değer kişilik haklarıdır. Kişilik haklarına saldırılan tarafın manevi tazminat hakkı boşanma sürecinde saklı tutulur.

Boşanmada Tazminat Nasıl Talep Edilir?

Maddi ve manevi tazminat, boşanma ile birlikte talep ve dava edilebilir. Eğer ki boşanma talepli dava sırasında tazminat isteminde bulunulmamış ise tarafların davanın sonuçlanmasından itibaren 1 yıl tazminat davası hakkı bulunmaktadır. Yargıtay kararlarına göre, aile ve şahsın hukuku ile ilgili hükümler kesinleşmedikçe takibe konu edilemez. Ayrıca, dava sonucu boşanma kararına ek olarak tazminatlar da aynı kurala tabidir. İcra takibine konu edilebilmeleri için boşanma hükmünün kesinleşmesi gerekir. Yani, boşanma kararı kesinleşmiş ise yoksulluk nafakası, iştirak nafakası, maddi ve manevi tazminat gibi boşanma hükümlerinin infaz edilmesi için eklentiler yönünden kararın kesinleşmesi gerekmez.

Boşanmada Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?

Boşanma davasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat miktarı boşanan eşlerin durumuna göre belirlenmektedir. Tarafların ekonomik durumları, sosyal statüleri, boşanma gerekçesi, kusurluluk durumu ve tanıkların bilgileri doğrultusunda tazminat miktarı belirlenmektedir. Boşanma davalarında tazminat isteminin doğru bir şekilde yapılması da oldukça önem arz etmektedir. Dava sürecinde yetkili aile mahkemesinden sınırsız talepte bulunulabilmektedir. Buna rağmen sonuç tüm delillerin somut bir şekilde değerlendirildikten sonra belirlendiğinden, genel olarak istem ile karar arasında bir orantısızlık bulunabilmektedir. Örneğin; 200.000 TL maddi tazminat 200.000 TL manevi tazminat talebinde bulunulabilir. Fakat mahkeme kararı 2.000 TL maddi tazminat ve 2.000 TL manevi tazminat olabilmektedir. Bununla birlikte hâkim en fazla istenilen tazminat miktarına hükmedebilmektedir; istemden fazlasına hükmedemez. Dolayısıyla, bir boşanma avukatı aracılığıyla istem ve delillerin rasyonel bir şekilde belirlenmesi önemlidir.

Boşanma Davası Nasıl Düşer?

Boşanma davaları anlaşmalı ve çekişmeli olarak iki şekilde yapılmaktadır. Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları birbirinden farklı şekilde işlemektedir. Dolayısıyla farklı durumlarda düşer. Bazı özel durumlarda ve zamanaşımının gerçekleştiği davalarda, dava düşer. Anlaşmalı boşanmada duruşmaya tarafların ikisi de gitmek zorundadır. Taraflar her biri evlilik birliğini sona erdirme istemini mahkeme huzurunda bildirmelidir. Çekişmeli boşanmada ise ilk celseye tarafların katılması gerekli olmayabilir. Karşılıklı olarak boşanma davalarının şartları yerine getirilmez ise dava düşer. Bu sebeple dava takibi konusunda aile hukuku avukatından yardım almak son derece mühimdir.

Boşanma Davası Nasıl İptal Edilir?

Davada taraflar evlilik birliğini sona erdirmekten vazgeçmiş olabilir. Bu noktada boşanmadan feragat edilebilir veya vazgeçilebilir. İlk celsede hâkime bu konu bildirilebilir. İlk celse bitmiş ve mahkeme devam ediyor veya kesin bir sonuca ulaşmamışsa da dava iptal edilebilir. Yetkili aile mahkemesi tarafından verilecek kesin karara kadar taraflar her zaman boşanma davasını geri çekme hakkına sahiptir. Üstelik karar kesinleşmeden önce davadan vazgeçilir ise dava hiç açılmamış sayılmaktadır. Dolayısıyla herhangi bir zaman koşulu olmaksızın yeniden boşanma talepli dava açılabilir.

Boşanma Davasında Alınabilecek Tedbirler Nelerdir?

Her türlü davada olduğu gibi aile hukuk davalarında da boşanma avukatına danışmak alınabilecek tedbirler arasındadır. Anlaşmalı boşanma için protokolün hazırlanmasından dava takibine kadar vekaletname ile bir anlaşmalı boşanma avukatına yetki verilmelidir. Bu doğrultuda her türlü ayrıntı düşünülerek dava süreci yürütülecektir. Çekişmeli boşanma için boşanma avukatının önemi daha da çoktur. Halihazırda uzunca bir süreç olan çekişmeli boşanmada boşanma avukatına vekaletname verilmesi süreci hızlandıracak ve kolaylaştıracaktır.

Boşanma Davası Açma Ücreti 2022

2022 yılında avukat desteği olmaksızın boşanma davasını açmak için gerekli asgari harç ve masrafları 700 – 800 TL arası tutmaktadır. Bu tutara başvuru harcı, tebligat gideri, tanık gideri ve diğer iş ve işlemler dahil edilmiştir. Avukat Asgari Ücret Tarifesine göre ise 2022 yılında boşanma avukatı ile dava açma ücreti en az 5.100 TL olarak belirlenmektedir.

Boşanma Davası Avukatı Ücreti

Avukat Asgari Ücret Tarifesine göre ise 2022 yılında boşanma avukatlık ücreti en az 5.100 TL olarak belirlenmektedir. İstanbul boşanma avukatları genellikle 2022 İstanbul Barosu Avukatlık Ücret Tarifesine göre ücret belirlemekte ise de, boşanma avukatı ücreti asgari olarak belirlenen 5.100 TL’den düşük olmamak üzere avukat ile müvekkil arasında belirlenebilir. Dava sonunda tazminat vs. alınması durumunda dava değerinin %15'inden az olmamak üzere de avukatlık ücreti belirlenir.