23 Mar 2022

Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Anlaşmalı boşanma genel boşanma sebepleri arasındadır. TMK m. 166/3 hükmüne göre eşler evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı ve ortak hayatın çekilmez olduğu hususunda mutabık ise, anlaşmalı olarak boşanabilir. Anlaşmalı boşanma nasıl olur, hangi şartlara tabidir gibi hususlar kanunda açıklanmıştır; 

  1. evlilik birliğinin nikah gününden itibaren en az 1 yıl sürmüş olması,
  2. eşlerin birlikte boşanma davası açması veya birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi,
  3. hakimin tarafları duruşmada bizzat dinlemiş olması ve açık iradelerini alması ve
  4. hakimin tarafların üzerinde mutabık kaldıkları boşanma protokolünün mali konular ve çocuklara ilişkin düzenlemelerini uygun bulması gerekmektedir.

Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı Boşanma Davası Nerede Açılır?

Anlaşmalı boşanma davası eşlerden birinin yerleşim yeri aile mahkemesi veya eşlerin son 6 ay birlikte oturdukları yer aile mahkemesinde (bazı durumlarda asliye hukuk mahkemesinde) açılabilir.

Anlaşmalı Boşanmak İçin Ne Yapmak Gerekli?

Anlaşmalı boşanmak için eşler, aralarında bir anlaşmalı boşanma protokolü hazırlayarak, anlaşmalı boşanma dilekçesi ile birlikte adliyelerdeki tevzi bürolarına başvurarak gerekli harçları ödemek suretiyle dava açabilirler. Bunun için yazılı anlaşmalı protokol aslının (orijinal ıslak imzalı protokol) mahkemeye sunulması gerekmektedir. Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı, velayet ve nafaka gibi meseleler taraflar arasında mutabık kalınacak anlaşmalı boşanma protokolü ile düzenlenir. Anlaşmalı boşanma dava dilekçesinin sunulmasından sonra mahkemece verilecek duruşma gününe kadar protokol aslının sunulması mümkündür. Anlaşmalı boşanma protokolünün yazılı olması gerekmez; sözlü mutabakat da mümkündür.

Tevzi bürosu dava esas dosyasını açtıktan sonra anlaşmalı boşanma davasının tevzi olduğu mahkemece tensip tutanağı hazırlanarak duruşma günü tayin edilir. Mahkemece verilen duruşma günü eşlerin her ikisinin de duruşmaya bizzat katılması gerekmektedir.

Anlaşmalı Boşanma Ücreti Ne Kadar?

Anlaşmalı boşanma davası maktu harç ve vekalet ücretine tabidir. Anlaşmalı boşanma davası maktu avukatlık vekalet ücretleri 2022 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre asgari 5.100 TL tutarındadır. Ancak anlaşmalı boşanma avukatı ile müvekkil arasında belirlenecek anlaşmalı boşanma ücreti değişkenlik gösterebilmektedir. İstanbul anlaşmalı boşanma avukatı genellikle 2022 İstanbul Barosu Avukatlık Ücret Tarifesine göre ücret belirlemektedir.Ödenecek harçlar ise 2022 yılı için yaklaşık 750 TL tutarındadır. 

Anlaşmalı Boşanma Kaç Celsede Bitiyor?

Anlaşmalı boşanma davası genellikle tek celsede boşanma kararının verilmesi ile biter. Ancak hakim taraflar arasındaki protokolde eksiklikler bulur veya tarafların iradelerine ilişkin veya beyanları doğrultusunda anlaşmalı boşanma davasının ertelenmesine karar verebilir; aynı zamanda anlaşmalı boşanma davasının duruşma sırasında çekişmeli boşanma davasına dönüştürülmesi de mümkündür.

Anlaşmalı Boşanma Kaç Gün İçerisinde Neticelenir?

Anlaşmalı boşanma davasının açılmasından sonra genellikle 40 gün içerisinde duruşma tarihi belirlenir ve eşler mahkemenin belirlediği duruşmaya davet edilir. Tarafların duruşmaya katılması ve usulün tamamlanması ile mahkeme anlaşmalı boşanma kararı verir. Bu anlaşmalı boşanma kararına ilişkin gerekçeli kararın 30 gün içerisinde yazılması gerekmektedir. 30 gün içerisinde yazılan gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir. Bunun yaklaşık bir hafta sürmesi beklenir. Eşler anlaşmalı boşanma gerekçeli kararını tebliğ aldıktan sonra ya mahkemeye istinaftan feragat ettiklerine dair beyan sunarlar, ya da verilen 15 günlük istinaf süresinde işlem yapmazlar ise, anlaşma boşanma kararı kesinleşir. Anlaşmalı boşanma kararının kesinleşmesinden sonra anlaşmalı boşanma kesinleşme şerhi içeren gerekçeli karar Nüfus Müdürlüğüne bildirilir ve tarafların nüfus bilgileri düzeltilir. Dolayısıyla anlaşmalı boşanma davası ne kadar sürer şeklinde bir soruya cevaben toplam süre gözetilecek ise, ortalama 2 - 3 ay denilebilir. İyi bir anlaşmalı boşanma avukatı bu süreci bir - iki haftaya kadar indirebilir.

Anlaşmalı Boşanmaya Uymama
 
Anlaşmalı boşanma protokolünde yer alan hükümler bağlayıcıdır. Hakim, boşanma protokolünü uygun bulması halinde gerekçeli kararına aynen geçireceği için, protokolde yer alan hükümler taraflar için mahkeme ilamı şeklinde bağlayıcı olacaktır. 
 
Anlaşmalı boşanma protokolünde yer alan nafaka borcunun yerine getirilmemesi, maddi ve manevi tazminatın ödenmemesi gibi hallerde boşanma protokolünün hüküm içermesi halinde, aşağıdaki davalar ile zorla yerine getirilebilir:
  • Tapu iptal ve tescil davası
  • Alacağın tespiti davası
  • Zararın tazmini için tazminat davası
  • Menfi tespit davası
  • Boşanma protokolünün yerine getirilmesi için eda davası
  • İcra takibine itirazın iptali davası
Anlaşmalı boşanma protokolünün nafaka, tazminat vs. gibi asıl alacağın yanında faizlerin ve daha sonraki zamanlarda nasıl ödeneceğine dair düzenlemeler içermesi, daha sonra karşılaşılabilecek sorunların önlenmesi bakımından önemlidir. Anlaşmalı boşanma protokolünde çocuklara ilişkin olarak velayet ve kişisel ilişkinin düzenlenmesine yönelik hükümler olması halinde, anlaşmalı boşanmaya uymama söz konusu olursa, taraflar velayetin değiştirilmesi davası veya çocuk teslimine muhalefete ilişkin suç duyurusu gibi yasal işlemler başlatabilir.
 
Anlaşmalı boşanma protokolünde aşağıdaki meselelerde anlaşma olması halinde hâkim uygunluk denetimi yapmaksızın protokolü onaylayacağı için dikkat edilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Nitekim kötü hazırlanmış bir anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların ileride ihtilafa düşmesine ve hak kaybına yol açabilir.
 

Boşanan kadının erkeğin soyadını kullanmama anlaşması

Kadın evlenirken kocanın soyadını alır. Boşanan kadının boşandıktan sonra erkeğin soyadını kullanmaya devam etmesi ise erkeğin rızasına bağlıdır. Anlaşmalı boşanmada tarafların soyadı ile ilgili anlaşmaya varması halinde, bu husus protokole yazılmak suretiyle hâkime onaylatılır. Böylelikle mahkeme kararı haline gelen protokol hükmü nüfus müdürlükleri tarafından aynen uygulanmalıdır.
 

Boşanmada kredi borcunu ödeme anlaşması

Boşanma anlaşması ile taraflar devam eden bir kredi borcunun nasıl ödeneceğine dair bir düzenleme yapabilirler. Buna göre tarafların mutabakatına göre eşler, evlilik sırasında alınan kredinin kalan taksitlerini ödemeyi kabul ve taahhüt ederler. Bu husus hakim tarafından onaylanır ve mahkeme kararına geçirilir. Bu şekilde bir iç üstlenme sözleşmesiborç üstlenme” anlaşması olarak nitelendirilir. Tarafların anlaşmalı boşanmaya uymaması halinde bu kredi borcunun taksitlerinin ödenmesi için icra takibi başlatılabilir.
 

Boşanmada taşınmazı devretme anlaşması

Anlaşmalı boşanmada evlilik sırasında edinilen malların tasfiyesine yönelik taraflar arası anlaşma yapmak mümkündür. Çoğu zaman taraflar gayrimenkullerin birbirlerine veya çocukları üzerine devredilmesine yönelik anlaşmaya varırlar. Söz konusu taşınmazların tapı kaydının mutabakata uygun şekilde yapılmaması halinde tapu kaydının iptali ile kendi adlarına tescili için dava açılabilir. Bu davanın Borçlar Kanununun 125. maddesinde yer alan on yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılması gerekmektedir.
 
Taşınmazın devrine ilişkin taahhüt, alacaklısına tescili isteme konusunda talepte bulunma hakkı sağlar. Ancak tek başına taahhüt üçüncü kişiyi bağlamaz. Devredilmesi istenilen taşınmazın mülkiyeti üçüncü bir kişiye geçerli bir işlem ile aktarılmışsa, artık alacaklı eş tapunun iptalini üçüncü kişiye karşı isteyemez. Bu doğrultuda, mahkemenin tescil hükmü kurması zaruridir. Aksi halde tescil vaadi uygulamada pek de önemi kalmayan bir protokol hükmü olarak kalır ve anlaşmalı boşanmaya uyulmaması halinde alacaklı eşin hukuki koruması olmaz.
 

Boşanmada kira ve aidat ödeme anlaşması

Genellikle çocuk sahibi olan evli çiftler, anlaşmalı boşanma protokollerine çocukların refahını düşünerek çocukların yaşayacağı evin kira ve aidatlarının ne şekilde ödeneceğine dair hükümler dahil ederler. Bu gibi düzenlemeler bağlayıcı sonuç doğurur ve anlaşmalı boşanmaya uymama halinde icra takibi başlatılabilir.
 
Boşanma Protokolü İptali
 
Boşanma protokolünün hakim tarafından onaylanması ile mahkeme öncelikle tarafların katıldığı duruşmada kısa karar verir ve tarafların boşanmasına karar verir. Bu kısa karardan itibaren 30 gün içerisinde mahkeme gerekçeli kararını tanzim eder. Gerekçeli kararın taraflara tebliği gerektiğinden iki taraftan birinin gerekçeli kararın tebliğe çıkması için talepte bulunması gerekir. Aksi halde, tebliğe çıkmayan karar sebebiyle anlaşmalı boşanma kararı yıllarca kesinleşmeyebilir. Tebliğe çıkan mahkeme kararı taraflara tebliğ edildikten itibaren yasal istinaf süresi başlar. Dolayısıyla duruşmanın görüldüğü günden itibaren yaklaşık 1 ay içerisinde anlaşmalı boşanmada taraflara tebligat gelir. Boşanma kararlarına karşı yasal itiraz süresi olan istinaf süresi kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır. İstinaf süresi içerisinde taraflar boşanma kararına itiraz ederek anlaşmalı boşanma protokolünün iptalini sağlayabilir.
 
Eğer taraflar anlaşmalı boşanma kararına süresi içerisinde itiraz etmezse, anlaşmalı boşanma kararı kesinleşir ve artık kesinleşmiş karara karşı işlem yapılamayacaktır.
 
Anlaşmalı boşanma davasının kesinleştirilmesi için diğer bir yol tarafların istinaf haklarından feragat etmeleridir. Söz konusu feragat taraflar veya taraf vekillerince mahkemeye sunulacak yazılı bir dilekçe ile olur. Feragatin gerçekleştirilebilmesi için öncelikle mahkemenin gerekçeli boşanma kararının taraflara tebliğ edilmesi gerekir.
 
Anlaşmalı boşanma kararının kesinleşmesine kadarki sürede taraflar boşanma kararına itiraz edebilir. Örneğin boşanmadan sonra eşlerden biri diğer eşin zina yaptığını öğrenirse, zinaya ilişkin boşanma davası açabilir. Eğer eşin eylemi zina değil aldatma veya sadakatsizlik ise, bu durumda çekişmeli boşanma davası açılabilir. Bu yeni delillere dayalı iddialar anlaşmalı boşanma davasına ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesine kadar ileri sürülebilir. Anlaşmalı boşanma kararının kesinleşmesinden sonra önceye dair edinilen deliller yeni bir boşanma davası açılmasına yasal zemin oluşturmaz.

Anlaşmalı Boşanma Avukatı, Anlaşmalı Boşanma Sürecini Nasıl Yönetir?

Anlaşmalı boşanma davasının hızlı ve eksiksiz tamamlanabilmesi için anlaşmalı boşanma dava sürecinin bir boşanma avukatı ile birlikte yürütülmesi tavsiye edilir. Anlaşmalı boşanma protokolünde tarafların boşanma davasından sonra hak kaybına uğramasını engellemek, uzun yıllar boyunca uygulanabilir ve sorunsuz bir protokol hazırlamak, özellikle nafaka ve velayet ile ilgili sonradan sil baştan davalar açılmasına gerek bırakmayacak protokol hazırlanması çok önemlidir. Anlaşmalı boşanma davasının ne kadar süreceği anlaşmalı boşanma avukatının anlaşmalı boşanma davasını iyi yönetmesi ile ilgilidir. Anlaşmalı boşanma davası nasıl açılır ve ne şekilde yönetilirse, o kadar kısa sürer.

Anlaşmalı boşanma dilekçe örneği ve anlaşmalı boşanma protokolü örneği de içeren daha detaylı bilgi için Anlaşmalı Boşanma Davası makalemizi okuyabilirsiniz.